Dünya Sağlık Turizminin Değişen Haritası

Behlül Ünver Dünya Sağlık Turizmi Platformu Başkanı

Bir insanın tedavi olmak için başka bir ülkeye gitmesi, kendi sağlık sistemiyle ilgili bir ihtiyacını da beraberinde taşıması demektir. Kimi zaman karşılayamadığı bir maliyet, kimi zaman bekleyemediği bir randevu, kimi zaman da bulunduğu yerde ulaşamadığı bir uzmanlık söz konusudur. Termal bir merkezde rehabilitasyon arayan kişiyle, kanser tedavisi için sınır aşan hastanın beklentileri aynı değildir. Ancak her ikisi de sağlığı için yaşadığı yerin dışında bir çözüm arar.

Dünya sağlık turizminin haritasını bu farklı ihtiyaçlar üzerinden okumak gerekir. Hangi ülkenin ne kadar hasta aldığı kadar, insanların neden hareket ettiği, hangi hizmete para ödediği ve bakımın nasıl sürdürüldüğü de önemlidir. 2024 ve 2025 verileri ile 2026 görünümü, büyüyen fakat tek bir rakama sığmayan bir alanla karşı karşıya olduğumuzu gösteriyor.

Önce büyüklüğü doğru tanımlayalım

Küresel medikal turizmin ekonomik büyüklüğü, kullanılan tanıma göre değişiyor. The Business Research Company, 2025 büyüklüğünü 91,98 milyar dolar, 2026 beklentisini 109,34 milyar dolar olarak veriyor. Ancak araştırma; ülke içi seyahatleri ve bazı sağlıklı yaşam hizmetlerini de kapsıyor. Yaklaşık 100 milyar dolarlık bu ölçeği yalnızca sınır ötesinde yapılan hastane tedavilerinin geliri olarak sunmak doğru olmaz. [1]

Termal kaynaklar, sağlıklı yaşam seyahatleri ve yaşlılara yönelik bakım da aynı tartışmada yer alıyor. Bunların her biri farklı bir hizmet ve harcama alanını ölçüyor. Dolayısıyla aşağıdaki satırlar, tek bir toplamın parçaları gibi toplanmamalıdır.

Tablo 1. Dünya pazarına ilişkin farklı kapsamlı göstergeler

Alan / milyar ABD doları | 2024 | 2025 | 2026 | 2028

Medikal turizm¹ | — | 91,98 | 109,34 T | 153,3 S

Termal ve mineral kaynaklar² | 71,7 | 79,1 T | 87,9 T | 106,2 T

Sağlıklı yaşam turizmi² | 893,9 | 978,7 T | 1.077,8 T | 1.280,6 T

T: Kaynağın tahmini. S: Yazarın hesapladığı senaryo. ¹ [1] numaralı araştırmanın geniş pazar kapsamı; 2024 için aynı seriden değer gösterilmemiştir. 2028 senaryosu, 2026 değerine rapordaki %18,4 yıllık büyümenin iki yıl uygulanmasıyla hesaplanmıştır; kaynağın doğrudan 2028 tahmini değildir. ² GWI 2025 raporu: 2024 baz yılı, sonraki yıllar projeksiyondur. Termal rakamlar yerel kullanımı; sağlıklı yaşam turizmi ülke içi seyahatleri ve seyahat harcamalarını da içerir. [1, 2]

Tablonun anlattığı şey, bütün dünyanın aynı tür sağlık hizmetini satın aldığı değildir. Hastanede tedavi, termal bir tesiste hizmet ve sağlıklı yaşam amaçlı seyahat, birbirine temas eden fakat kapsamları örtüşen ayrı ekonomik faaliyetlerdir. Doğru yatırım kararı için pazarın adı kadar ölçülen hizmeti bilmek gerekir.

2024 ve 2025: Büyüme her ülkede aynı biçimde yaşanmıyor

Ülke verileri bu farklılaşmayı daha somut gösteriyor. Güney Kore’nin uluslararası hasta sayılarıyla Malezya’nın sağlık amaçlı ziyaretçi kayıtları aynı tanıma dayanmıyor. Bu nedenle tabloyu bir ülke sıralaması olarak okumak yerine, her ülkenin kendi içindeki değişimini izlemek daha anlamlıdır.

Tablo 2. İki destinasyonun kendi kayıtlarına göre değişim

Gösterge | 2024 | 2025 | Değişim³

Güney Kore: yabancı hasta sayısı | 1.170.467 | 2.011.822 | %71,9

Malezya: sağlık amaçlı ziyaretçi | 1,59 milyon | 1,84 milyon⁴ | %15,7

Malezya: sağlık turizmi geliri | 2,72 milyar RM | 3,34 milyar RM⁴ | %22,8

³ Kaynak değerlerinden hesaplanmış, yuvarlanmıştır. ⁴ Malezya 2025 rakamları, 31 Mart 2026 itibarıyla açıklanan ön verilerdir. RM: Malezya ringgiti. Kaynaklar: Medical Korea/KHIDI ve Malaysia Healthcare Travel Council açıklaması. [3, 4]

Malezya’da açıklanan gelirin ziyaretçi sayısından daha hızlı artması dikkat çekicidir. Ancak bu fark tek başına daha ileri tedavilerin arttığını kanıtlamaz; fiyatlar, işlem türleri ve hasta başına harcama da sonucu etkileyebilir. Güney Kore’deki yüksek artış da bütün ülkeler için uygulanabilecek bir büyüme oranı değildir.

Buradan çıkarılacak ders, başarıyı yalnızca gelen kişi sayısıyla tanımlamamaktır. Hangi ülkeden, hangi ihtiyaçla, hangi branş için hasta geldiğini bilmeyen bir kurum, büyüdüğü pazarı da tam olarak tanımıyor olabilir. Ülke toplamları yönü gösterir; yatırımın hangi hizmete yapılacağını ise daha ayrıntılı kayıtlar belirler.

Hasta hareketlerinin yönünü ihtiyaç belirliyor

Sağlık turizmini tek yönlü, varlıklı ülkelerden daha düşük maliyetli ülkelere doğru bir hareket olarak görmek eksik kalır. Bazı hastalar fiyat nedeniyle seyahat ederken bazıları ileri uzmanlık, belirli bir tedaviye erişim veya daha kısa bekleme süresi arıyor. Aynı ülke bir branşta hasta kabul ederken başka bir branşta kendi vatandaşlarını dışarıya gönderebilir. [1]

Bu nedenle rekabeti yalnızca ülke isimleri üzerinden anlatmak da yeterli değildir. Hastanın önündeki seçenekler bir diş tedavisiyle onkoloji tedavisinde farklılaşır. Birinde ulaşım ve toplam maliyet öne çıkabilir; diğerinde uzman ekibin deneyimi, tedaviye başlama zamanı ve bilimsel kanıt belirleyici olabilir. Bu, pazarın büyüklüğünden hareketle yaptığım temel değerlendirmedir: Kurumların herkese aynı hizmeti pazarlamak yerine, hangi ihtiyacı güvenle karşılayabildiğini açıkça göstermesi gerekir.

Yakın coğrafyalar, ortak dil ve ulaşım kolaylığı da hasta açısından anlam taşır. Uzun süreli tedavide refakatçinin konaklaması, tekrar gelişlerin maliyeti ve eve döndükten sonra sağlık ekibine ulaşabilmek, ilk işlem fiyatı kadar hesaba katılmalıdır. Sağlık seyahati kararı, hastane faturasıyla sınırlı bir satın alma değildir.

Asya örnekleri, yakın pazarların ağırlığını somutlaştırıyor. Güney Kore’nin 2025 kayıtlarında Çin’den 618.973, Japonya’dan 600.009 hasta bulunuyor; bu iki ülke birlikte toplamın yaklaşık %61’ini oluşturuyor. Malezya’nın sektör açıklaması da Endonezya’yı başlıca kaynak pazarlarından biri olarak tanımlıyor. Bu verilerden çıkardığım yorum, küresel erişim kadar bölgesel bağların da stratejinin merkezinde tutulması gerektiğidir. [3, 4]

Termal sağlık ve yaşlılık: Hastane dışındaki ihtiyaçlar

Termal ve mineral kaynak işletmeleri için 2028’de öngörülen 106,2 milyar dolar, bu alanın ekonomik ağırlığını gösteriyor. Önceki GWI raporunda aynı yıl için 97,6 milyar dolar öngörülüyordu; güncel rapor tahmini yukarı yönlü değiştirmiştir. Bununla birlikte termal işletme geliri, tek başına uluslararası tedavi seyahati geliri anlamına gelmez. [2, 5]

Termal turizmin sağlıkla ilişkisini güçlendirecek olan, suyun etrafında kurulan konaklama kapasitesinden çok sunulan hizmetin niteliğidir. Tıbbi değerlendirmeye dayanan rehabilitasyon programları, uygun personel, erişilebilir mekânlar ve izlenebilir sonuçlar bu alanda önem taşır. Her termal konaklamaya tedavi demek, hem hastanın beklentisini hem de sektörün verisini bozar.

Yaşlılık turizmi de benzer bir dikkat gerektirir. Tatil yapan ileri yaştaki bir kişiyle, geriatri değerlendirmesi veya uzun süreli bakım için seyahat eden kişinin ihtiyacı ayrıdır. Bunları aynı gelir başlığında göstermek, gerçek bakım kapasitesini görünmez hâle getirebilir.

Dünya Sağlık Örgütüne göre 2030’da her altı kişiden biri 60 yaş ve üzerinde olacak; bu yaş grubunun nüfusu 1,4 milyara ulaşacak. Bu demografik değişim sağlık ve bakım planlaması açısından güçlü bir göstergedir. Ancak bu nüfusun tamamını sağlık turizmi müşterisi sayamayız. [6]

Bu alandaki fırsatları; hareket kabiliyetini koruma, ameliyat sonrası rehabilitasyon, kronik hastalıklarla yaşamı destekleme ve kişinin bağımsızlığını sürdürme üzerinden değerlendirmek gerekir. Konaklama, hemşirelik, hekimlik, fizyoterapi ve sosyal destek aynı hizmet planında buluşabilmelidir. Yaşlı bir insanın başka ülkede güvenli biçimde kalabilmesi, iyi bir otel odasından çok daha kapsamlı bir organizasyon ister.

2026 yıl sonuna bakarken büyümenin kırılganlığını da görelim

2026 için olumlu sağlık turizmi projeksiyonları bulunması, seyahat koşullarındaki riskleri ortadan kaldırmıyor. UN Tourism’in eylül değerlendirmesine göre dünya genelinde uluslararası turist varışları yılın ilk yarısında %0,4 arttı. Kurum, 2026 yılının tamamı için büyüme beklentisini %1–2 aralığına çekti. Bu, genel turizm göstergesidir; sağlık turizminin aynı oranda büyüyeceği anlamına gelmez. [7]

Yine de uçuşların kesintiye uğraması, ulaşım maliyetlerinin yükselmesi veya bir bölgeye ilişkin güvenlik algısının değişmesi sağlık seyahatlerini de etkileyebilir. Özellikle tekrar kontrol gerektiren tedavilerde hastanın ulaşım planı, hizmetin uygulanabilirliğinin bir parçasıdır. Kurumların yalnızca hasta kazanma hedefi koyması yetmez; seyahat aksadığında tedavinin nasıl sürdürüleceğini de planlaması gerekir.

Bu çerçevede 2026 için yaklaşık 109 milyar dolarlık medikal pazar beklentisini bir araştırma tahmini olarak okumalıyız. Yıl sonu gerçekleşmesi açıklandığında aynı kapsam ve yöntemle karşılaştırma yapılmalıdır. Bugün tahmini gerçekleşmiş gelir gibi aktarmak, yarının büyüme hesabını da hatalı kurar. [1]

2028 için asıl soru: Hangi kapasiteyi kuruyoruz?

Medikal pazarda raporun büyüme varsayımı sürerse 2028 için yaklaşık 153 milyar dolarlık bir senaryo ortaya çıkıyor. Bu bir sonuç garantisi değildir. Daha yararlı soru, bu büyüklüğe hazırlanırken hangi hizmetin hangi hasta için geliştirileceğidir. [1]

Benim değerlendirmeme göre üç alana birlikte bakmak gerekiyor. İlki, belirli hastalıklarda ve işlemlerde uzmanlaşma: Kurumlar, tanıdan tedaviye kadar hangi sorunu çözebildiğini sonuçlarıyla ortaya koymalı. İkincisi, tedavi ile rehabilitasyon ve bakım arasındaki geçişi kurmak: Hastanın ameliyat olmasıyla gündelik yaşamına dönebilmesi arasında başka hizmetlere de ihtiyaç vardır. Üçüncüsü ise bu hizmetleri güvenilir kayıtlarla yönetmek: Aynı kişinin başvuruları, işlemleri ve takipleri birbirine karışmadan izlenebilmelidir.

Dijital sistemleri de bu ihtiyaçlar üzerinden değerlendirmek gerekir. Yapay zekâ destekli bir başvuru ekranı veya çok dilli tanıtım sayfası tek başına güçlü bir sağlık hizmeti oluşturmaz. Teknoloji, doğru bilginin doğru ekibe ulaşmasına, hastanın gereksiz tekrarlar yaşamamasına ve bakımın izlenmesine katkı sunduğu ölçüde değerlidir. Klinik değerlendirme ve sorumluluk sağlık profesyonellerinde kalmalıdır.

Büyüyen pazarda bilimsel dayanağı belirsiz “gençleşme” ve “kesin iyileşme” vaatleri de dikkatle ele alınmalıdır. Hastanın başka bir ülkede hizmet araması, kanıt ve denetim gereğini azaltmaz. Yeni bir tedaviyi tanıtmakla henüz etkinliği gösterilmemiş bir uygulamayı pazarlamak arasında açık bir sınır bulunmalıdır.

Sağlık turizmi yatırımlarında yerel halkın hizmete erişimi ve sağlık çalışanlarının iş yükü de hesaba katılmalıdır. Uluslararası hastaya ayrılan kapasitenin nasıl oluşturulduğu, ülkenin kendi sağlık ihtiyacıyla birlikte planlanmalıdır. İhracat geliri, sağlık sisteminin bütününe katkısıyla değerlendirildiğinde anlam kazanır.

2024 ve 2025, farklı destinasyonların farklı hızlarda büyüdüğünü gösterdi. 2026, bu hareketin seyahat ve ekonomik koşullardan bağımsız olmadığını hatırlatıyor. 2028’e ilişkin rakamlar ise yatırım için bir ölçek sunuyor. Ancak bir ülkenin veya kurumun bu pazardaki yerini, küresel toplamdan kendisine pay biçmesi belirlemez. Hangi hastanın hangi ihtiyacını, hangi ekip ve hangi sonuçla karşılayabildiği belirler.

Dünya sağlık turizminin değişen haritasında yer edinmek isteyenlerin önce cevaplaması gereken soru budur: İnsanlar bize neden gelmeli ve geldiklerinde hangi sağlık ihtiyacını güvenle karşılayabiliyoruz?

Kaynaklar ve veri notu

Veri kesim tarihi: 17 Ekim 2026. Pazar rakamları kaynakların araştırma tahminleridir; resmî ve tek tanımlı bir küresel sağlık turizmi hesabı olarak değerlendirilmemelidir. Tablolardaki kapsamlar ve tahmin dönemleri korunmuştur.

[1] The Business Research Company. Medical Tourism Market Report 2026, Eylül 2026.

[2] Global Wellness Institute. Global Wellness Economy Monitor 2025, Şekil 1.11, basılı s. 14 (PDF s. 28).

[3] Medical Korea / KHIDI. Global: uluslararası hasta istatistikleri, 2024–2025.

[4] Malaysia Healthcare Travel Council. 2025 performans açıklaması, 21 Nisan 2026; Bernama MREM.

[5] Global Wellness Institute. Global Wellness Economy Monitor 2024; önceki 2028 projeksiyonu.

[6] Dünya Sağlık Örgütü. Ageing and health, 1 Ekim 2025.

[7] UN Tourism. World Tourism Barometer, Eylül 2026 değerlendirmesi.